Απόκτηση Ελληνικής Ιθαγένειας: Ο Πλήρης Οδηγός με τις Προϋποθέσεις

Αν μένεις χρόνια στην Ελλάδα, εδώ δουλεύεις και εδώ μεγαλώνουν τα παιδιά σου, είναι φυσικό να θέλεις να γίνεις και Έλληνας πολίτης. Η απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας δεν γίνεται όμως αυτόματα, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Κάνεις αίτηση, και το κράτος ελέγχει αν πληροίς συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Σε αυτό το άρθρο θα δεις όλες τις προϋποθέσεις για την ελληνική ιθαγένεια (ή «υπηκοότητα», όπως τη λένε πολλοί) με απλά λόγια, όπως ισχύουν το 2026. Είναι το πρώτο άρθρο του Οδηγού Ιθαγένειας. Τα επόμενα εξηγούν κάθε βήμα αναλυτικά.

Ποιον αφορά η πολιτογράφηση

Η πολιτογράφηση αφορά τους αλλογενείς αλλοδαπούς. Δηλαδή όσους δεν έχουν ελληνική καταγωγή και μένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα:

• πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (για παράδειγμα Αλβανίας, Ουκρανίας, Γεωργίας, Πακιστάν),
• πολίτες χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
• αναγνωρισμένους πρόσφυγες και ανιθαγενείς.

Η διαδρομή σε 4 βήματα

1. Ελέγχεις τις προϋποθέσειςΧρόνια διαμονής, τίτλος διαμονής, ποινικό μητρώο, εισόδημα. Είναι όσα θα δεις σε αυτό το άρθρο.
2. Περνάς τις εξετάσεις ιθαγένειας (ΠΕΓΠ)Γλώσσα, ιστορία, γεωγραφία, πολιτισμός και θεσμοί. Γίνονται δύο φορές τον χρόνο. Τα βασικά για τις εξετάσεις →
3. Καταθέτεις τον φάκελο πολιτογράφησηςΤην αίτηση και τα δικαιολογητικά, στην Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας της περιοχής σου.
4. Απόφαση, ΦΕΚ και ορκωμοσίαΑν η αίτηση εγκριθεί, η απόφαση δημοσιεύεται σε ΦΕΚ. Γίνεσαι Έλληνας πολίτης τη μέρα που δίνεις τον όρκο.

Η επίσημη προθεσμία για την εξέταση της αίτησης είναι ένα έτος. Στην πράξη ο χρόνος διαφέρει από υπηρεσία σε υπηρεσία.

Οι τυπικές προϋποθέσεις

Οι τυπικές προϋποθέσεις ελέγχονται πρώτες. Αν λείπει έστω και μία, η αίτηση απορρίπτεται χωρίς να εξεταστεί τίποτε άλλο. Πρέπει:

• να είσαι ενήλικος όταν κάνεις την αίτηση,
• να μην έχεις αμετάκλητη καταδίκη τα τελευταία 10 χρόνια για αδίκημα με δόλο, με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους (ή τουλάχιστον έξι μηνών για ορισμένα σοβαρά εγκλήματα, όποτε κι αν έγιναν),
• να μην εκκρεμεί απέλαση ή άλλο πρόβλημα με τη νόμιμη παραμονή σου,
• να έχεις έναν από τους τίτλους διαμονής που δέχεται ο νόμος,
• να έχεις συμπληρώσει τα χρόνια νόμιμης διαμονής που χρειάζεται η κατηγορία σου.

Πόσα χρόνια πρέπει να μένεις στην Ελλάδα

Τα χρόνια μετράνε ως συνεχής νόμιμη διαμονή πριν από την αίτηση. Πόσα χρειάζεσαι εξαρτάται από την κατηγορία σου. Από την ίδια κατηγορία εξαρτάται και για πόσα χρόνια ελέγχεται το εισόδημά σου.

Αν γεννήθηκες στην Ελλάδα και μένεις εδώ συνεχώς, δεν χρειάζεται η επταετία. Οι υπόλοιπες προϋποθέσεις ισχύουν κανονικά.

Ποιοι τίτλοι διαμονής γίνονται δεκτοί

Ο νόμος έχει συγκεκριμένη λίστα. Οι πιο συνηθισμένοι τίτλοι της είναι:

• άδεια επί μακρόν διαμένοντος,
• άδεια διαμονής δεκαετούς ή αορίστου διάρκειας,
• άδεια διαμονής δεύτερης γενιάς,
• δελτίο διαμονής μέλους οικογένειας Έλληνα ή πολίτη της ΕΕ,
• βεβαίωση ή τίτλος διαμονής πολίτη της ΕΕ,
• δελτίο αναγνωρισμένου πρόσφυγα ή δικαιούχου επικουρικής προστασίας,
• άδεια διαμονής επενδυτή ή ιδιοκτήτη ακινήτου.

Οι προσωρινοί τίτλοι διαμονής δεν γίνονται δεκτοί.

Οι ουσιαστικές προϋποθέσεις

Εδώ το κράτος ελέγχει αν έχεις πραγματικά δεθεί με την Ελλάδα: αν ξέρεις τη γλώσσα και τη χώρα, αν ζεις από τη δουλειά σου εδώ και αν η Ελλάδα είναι το κέντρο της ζωής σου.

Γνώση της γλώσσας και της Ελλάδας: το ΠΕΓΠ

Η γνώση αποδεικνύεται με το Πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για την Πολιτογράφηση (ΠΕΓΠ). Το παίρνεις όταν περάσεις τις εξετάσεις ιθαγένειας. Χωρίς ΠΕΓΠ ή απαλλαγή δεν μπορείς να καταθέσεις αίτηση πολιτογράφησης.

Δεν χρειάζεσαι εξετάσεις αν:

• ολοκλήρωσες σε ελληνικό σχολείο 9 τάξεις, από το Δημοτικό και μετά, ή 6 τάξεις Γυμνασίου και Λυκείου,
• έχεις πτυχίο ή μεταπτυχιακό από ελληνόγλωσσο πρόγραμμα ελληνικού πανεπιστημίου,
• έκανες διδακτορικό στα ελληνικά σε ελληνικό πανεπιστήμιο.

Οικονομική ένταξη: εισόδημα, εφορία, ασφάλιση

Πρέπει να δείξεις ότι ζεις με δικούς σου πόρους και ότι είσαι συνεπής με την εφορία και την ασφάλιση. Στην πράξη η υπηρεσία κοιτάζει τρία πράγματα:

• Εισόδημα: τα εκκαθαριστικά σου για τα χρόνια που ελέγχονται. Σήμερα, για άτομο χωρίς εξαρτώμενα μέλη, το ελάχιστο εισόδημα που ζητά η υπηρεσία είναι 7.500 € τον χρόνο, και ανεβαίνει για κάθε εξαρτώμενο μέλος. Αν είσαι παντρεμένος, μετράει και το εισόδημα του συζύγου.
• Φορολογική ενημερότητα σε ισχύ.
• Ασφαλιστική ενημερότητα σε ισχύ.

Κάθε χρονιά εξετάζεται χωριστά. Μια καλή χρονιά δεν «καλύπτει» μια χρονιά με χαμηλό εισόδημα.

Κοινωνική ένταξη

Δείχνει ότι η Ελλάδα είναι το σπίτι σου. Δεν χρειάζεται να τα έχεις όλα. Όσο περισσότερα, τόσο καλύτερα:

• συγγενικός δεσμός με Έλληνα πολίτη (για παράδειγμα γάμος),
• φοίτηση σε ελληνικό σχολείο, δική σου ή των παιδιών σου,
• επαγγελματική κατάρτιση, σεμινάρια, προγράμματα δια βίου μάθησης,
• συμμετοχή σε εθελοντικές, πολιτιστικές ή τοπικές δράσεις,
• συνεχής διαμονή στη χώρα, με μόνιμο σπίτι και ζωή εδώ.

Τέλος, δεν πρέπει να υπάρχουν λόγοι δημόσιας τάξης ή εθνικής ασφάλειας. Αυτό το ελέγχει η ίδια η υπηρεσία με την Ελληνική Αστυνομία.

Παντρεύτηκα Έλληνα ή Ελληνίδα. Γίνομαι αυτόματα Έλληνας πολίτης;

Όχι. Η ελληνική υπηκοότητα λόγω γάμου δεν δίνεται αυτόματα. Ακολουθείς κι εσύ τη διαδικασία της πολιτογράφησης, με ΠΕΓΠ, εισόδημα και δικαιολογητικά. Ο γάμος όμως βοηθάει με δύο τρόπους:

• αν έχετε παιδί, αρκούν 3 χρόνια νόμιμης διαμονής αντί για 7,
• ο γάμος με Έλληνα πολίτη μετράει ως κοινωνική ένταξη, και το εισόδημα του συζύγου σου προσμετράται στο δικό σου.

Ελληνική υπηκοότητα για Αλβανούς: τι ισχύει

Για τους Αλβανούς πολίτες χωρίς ελληνική καταγωγή ισχύουν ακριβώς οι ίδιες προϋποθέσεις με όλους τους πολίτες χωρών εκτός ΕΕ. Τις περισσότερες φορές αυτό σημαίνει 7 χρόνια νόμιμης διαμονής με αποδεκτό τίτλο, ΠΕΓΠ, εισόδημα και λευκό ποινικό μητρώο.

Τα πιστοποιητικά από την Αλβανία (γέννησης, γάμου) χρειάζονται επισημείωση Apostille στην Αλβανία και επίσημη μετάφραση στα ελληνικά. Αυτό θέλει χρόνο, γι’ αυτό καλό είναι να τα ζητήσεις νωρίς.

Αν έχεις ελληνική καταγωγή (Βορειοηπειρώτης), ισχύει διαφορετική διαδικασία.

Τα δικαιολογητικά με μια ματιά

Ο φάκελος της αίτησης πολιτογράφησης έχει, σε γενικές γραμμές:

• την αίτηση πολιτογράφησης,
• επικυρωμένο αντίγραφο όλων των σελίδων του διαβατηρίου και αντίγραφο του τίτλου διαμονής,
• το ΠΕΓΠ ή τη βεβαίωση απαλλαγής,
• πιστοποιητικό γέννησης και, αν είσαι παντρεμένος, πιστοποιητικό γάμου από τη χώρα σου, με Apostille ή επικύρωση και επίσημη μετάφραση,
• εκκαθαριστικά των ετών που ελέγχονται, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, ΑΜΚΑ,
• το e-παράβολο με την απόδειξη πληρωμής,
• έγγραφα για την κοινωνική ένταξη, ανάλογα με την περίπτωσή σου.

Η ακριβής λίστα αλλάζει από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με τη χώρα, την οικογενειακή κατάσταση και τη δουλειά του. Θα τη δεις αναλυτικά στο άρθρο του Οδηγού για τον φάκελο πολιτογράφησης.

Πόσο κοστίζει

Τα παράβολα του κράτους πληρώνονται ηλεκτρονικά (e-Παράβολο):

Σε αυτά προστίθενται τα έξοδα για Apostille, μεταφράσεις και επικυρώσεις, που διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα σου.

Από πού ξεκινάς

Αν διαβάζοντας τα παραπάνω πιστεύεις ότι πληροίς τις προϋποθέσεις, το επόμενο βήμα είναι το ΠΕΓΠ. Αν το έχεις ήδη, μπορείς να ετοιμάσεις τον φάκελο.

Αν δεν είσαι σίγουρος για την κατηγορία σου, το εισόδημα ή τον τίτλο διαμονής σου, μπορούμε να ελέγξουμε την περίπτωσή σου πριν πληρώσεις παράβολα και κάνεις έξοδα.